Y sĩ

Còn gọi là: y sĩ đa khoa

Người khám, chữa một số bệnh thông thường, sơ cứu và làm y tế dự phòng, chủ yếu ở tuyến cơ sở.

Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.

Nghề này cần giấy phép hoặc chứng chỉ bắt buộc

Bắt buộc giấy phép hành nghề; người dẫn đường không xác nhận thay được.

Bắt buộc: Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh (chức danh y sĩ).

Thời gian học và thực hành thường gặp: 2–3 năm.

Công việc hằng ngày

Việc chính

  • Khám, xử trí bệnh thông thường
  • Sơ cứu, chuyển tuyến
  • Tiêm chủng, y tế dự phòng
  • Quản lý sức khỏe cộng đồng

Nhịp làm việc

Giờ giấc
Giờ hành chính, có trực tại trạm
Ca đêm
Có khi
Lúc cao điểm
Đợt tiêm chủng, mùa dịch
Làm chủ yếu ở
Trạm y tế xã, phường

Nơi làm việc

  • Trạm y tế xã, phường
  • Y tế cơ quan, trường học
  • Phòng khám

Điều kiện làm việc

  • Làm nhiều việc cùng lúc: khám, tiêm chủng, báo cáo
  • Đi cơ sở, đến nhà dân
  • Lương tuyến cơ sở chưa cao

Điều nên biết

Điều ít ai nói

  • Phạm vi hành nghề hẹp hơn bác sĩ, không được làm mọi việc của bác sĩ
  • Nhiều y sĩ học liên thông lên bác sĩ để có cơ hội hơn
  • Tuyến cơ sở ngày càng ưu tiên tuyển bác sĩ

Nghề gần giống

  • Bác sĩ đa khoa: Phạm vi rộng hơn, học 6 năm
  • Điều dưỡng: Chăm sóc theo chỉ định

Có hợp với em không

Dấu hiệu có thể hợp

  • Muốn làm gần dân, gần quê
  • Chịu khó, làm được nhiều việc
  • Bình tĩnh khi sơ cứu

Dấu hiệu có thể chưa hợp

  • Muốn làm chuyên sâu ở bệnh viện lớn
  • Ngại giấy tờ, báo cáo

Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.

Yêu cầu về sức khỏe, thể chất

Sức khỏe tốt để đi cơ sở, trực.

Môn học và xét tuyển

Môn THPTVai trò
Sinh họcThen chốt
Hóa họcHỗ trợ
ToánHỗ trợ

Gợi ý chọn môn lớp 10: Nên chọn Sinh học, Hóa học; nếu học nghề sau lớp 9 thì không bắt buộc.

Xem nghề khác theo môn: Sinh học, Hóa học, Toán

Học ở đâu, theo đường nào

Ngành đào tạoMã ngànhTrình độ
Y sĩ đa khoa5720101/6720101Trung cấp, cao đẳng

Các con đường vào nghề

Trung cấp, cao đẳng y sĩ

Thời gian
2–3 năm
Chi phí
Theo trường, cơ sở đào tạo
Đầu ra
Y sĩ

Học liên thông lên bác sĩ

Thời gian
+4 năm
Chi phí
Theo trường, cơ sở đào tạo
Đầu ra
Bác sĩ

Vừa học vừa làm: Theo quy chế chung, học sinh tốt nghiệp THCS được đăng ký học trung cấp, nhưng nhiều trường y chỉ nhận người tốt nghiệp THPT theo hướng dẫn của Bộ Y tế; xem đề án tuyển sinh của trường định học.

Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ

Phải có giấy phép hành nghề chức danh y sĩ: thực hành 9 tháng (Nghị định 96/2023/NĐ-CP), từ 01/01/2028 phải đạt kỳ kiểm tra đánh giá năng lực. Phạm vi hành nghề hẹp hơn bác sĩ.

Giấy phép hành nghề: Bắt buộc giấy phép hành nghề; người dẫn đường không xác nhận thay được.

Chứng chỉ, giấy phép bắt buộc

  • Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh (chức danh y sĩ) · Nơi cấp: Cơ quan có thẩm quyền theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh · Áp dụng: Mọi người hành nghề chức danh này · Hiệu lực: 5 năm, gia hạn khi đủ điều kiện · Văn bản: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15; Nghị định 96/2023/NĐ-CP

Chứng chỉ nên có

  • Chứng nhận sơ cấp cứu, hồi sức tim phổi

Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 04/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.

Kiến thức và kỹ năng

Kiến thức

  • Bệnh học thông thường
  • Sơ cứu, cấp cứu ban đầu
  • Tiêm chủng, y tế dự phòng
  • Quản lý bệnh mạn tính

Kỹ năng nghề

  • Khám, xử trí bệnh thường gặp
  • Sơ cứu, chuyển tuyến đúng lúc
  • Tiêm chủng an toàn
  • Ghi sổ sách, báo cáo

Kỹ năng sống

  • Giao tiếp với người dân
  • Chịu khó
  • Ghi chép cẩn thận

Công cụ thường dùng

  • Ống nghe, máy đo huyết áp
  • Tủ thuốc thiết yếu
  • Phần mềm quản lý sức khỏe

Ngoại ngữ: Không bắt buộc; tiếng Anh giúp đọc tài liệu.

Cấp độ 0–5 và lộ trình

  1. Cấp 0 · Nhận biết

    Bằng chứng: Kể được trạm y tế xã làm những việc gì

    Thời gian thường gặp: 1 buổi

  2. Cấp 1 · Làm quen

    Bằng chứng: Học sơ cứu, đo huyết áp đúng cách

    Thời gian thường gặp: 1 tháng

  3. Cấp 2 · Nền tảng

    Bằng chứng: Học xong các môn cơ sở, thực tập tại trạm y tế, bệnh viện

    Thời gian thường gặp: 1–2 năm học

    Vị trí: Học sinh, sinh viên

  4. Cấp 3 · Sẵn sàng đi làm

    Bằng chứng: Tốt nghiệp, thực hành 9 tháng, có giấy phép, khám bệnh thông thường

    Thời gian thường gặp: 2–3 năm học + 9 tháng thực hành

    Vị trí: Y sĩ

  5. Cấp 4 · Thành thạo

    Bằng chứng: Phụ trách một mảng tại trạm: tiêm chủng, bệnh mạn tính

    Thời gian thường gặp: 3–5 năm

    Vị trí: Y sĩ chính

  6. Cấp 5 · Dẫn dắt

    Bằng chứng: Dẫn dắt nhóm, đào tạo người mới, kèm ít nhất 2 người lên cấp 3

    Thời gian thường gặp: Trên 7 năm

    Vị trí: Phụ trách trạm y tế (khi đủ điều kiện)

Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 2. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.

Lộ trình theo giai đoạn

Giai đoạnViệc nên làmCấp
THCS, THPTHọc tốt Sinh học; học sơ cứu0–1
Trung cấp, cao đẳngHọc y sĩ, thực tập trạm y tế, bệnh viện2
Sau tốt nghiệpThực hành 9 tháng, qua kỳ kiểm tra năng lực (từ 2028), xin giấy phép3
Sau 3–7 nămPhụ trách mảng việc hoặc liên thông lên bác sĩ4–5

Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Liên thông lên bác sĩ, Y tế trường học, cơ quan, Y tế dự phòng

Nhu cầu xã hội

Xu hướng
Ổn định. Tuyến cơ sở vẫn cần, nhưng xu hướng nâng chuẩn lên bác sĩ. Nhận định của người biên soạn. (Độ tin cậy: thấp)
Tác động của trí tuệ nhân tạo
Ít ảnh hưởng. Phần mềm hỗ trợ ghi chép, quản lý hồ sơ sức khỏe; khám, sơ cứu vẫn do người làm. Nhận định của người biên soạn.
Mức cạnh tranh
Vừa. Ít nơi tuyển mới ở thành phố; vùng khó khăn còn cần.
Nơi nhiều việc
Trạm y tế vùng nông thôn, miền núi; Y tế trường học, doanh nghiệp

Thu nhập

Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.

Lúc mới vào nghề
Thấp hơn mặt bằng chung
Khi đã thành thạo
Ngang mặt bằng chung
Phụ thuộc vào
Công lập hay tư nhân; Phụ cấp vùng khó khăn; Học liên thông lên bác sĩ

Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.

Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.

Xem nguồn tham khảo

Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.

Làm bài La Bàn để xem nghề này có hợp với em không
Chat ZaloĐăng ký tư vấn