Thuyền trưởng tàu cá

Công việc hằng ngày

Việc chính

• Lập kế hoạch chuyến biển, chọn ngư trường
• Điều khiển tàu, theo dõi thời tiết, liên lạc với bờ
• Chỉ huy thuyền viên đánh bắt, bảo quản sản phẩm
• Ghi nhật ký khai thác, khai báo ra vào cảng theo quy định
• Xử lý sự cố, cứu nạn trên biển

Nhịp làm việc

Giờ giấc

Theo chuyến biển, mỗi chuyến từ vài ngày đến vài tuần

Ca đêm

Có, đánh bắt và trực ca cả đêm

Lúc cao điểm

Mùa cá chính của từng vùng biển

Làm chủ yếu ở

Trên biển; nghỉ ở bờ giữa các chuyến và khi có bão

Điều nên biết

Điều ít ai nói

• Thu nhập theo chuyến và theo sản lượng, có chuyến lỗ
• Vi phạm quy định chống khai thác bất hợp pháp có thể bị phạt rất nặng, ảnh hưởng cả ngành
• Nhiều người học nghề qua người thân trước, rồi mới đi học lấy văn bằng

Nghề gần giống

• Máy trưởng tàu cá: Lo máy móc, không chỉ huy đánh bắt
• Sĩ quan hàng hải: Điều khiển tàu vận tải biển, học đại học, theo chuẩn quốc tế
• Kiểm ngư viên: Công chức kiểm tra, xử lý vi phạm khai thác

Có hợp với em không

Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.

Yêu cầu về sức khỏe, thể chất

Sức khỏe tốt, phù hợp chức danh theo quy định; biết bơi.

Môn học và xét tuyển

Gợi ý chọn môn lớp 10: Không bắt buộc học hết THPT; văn bằng thuyền trưởng học ở cơ sở đào tạo nghề thủy sản.

Xem nghề khác theo môn: Địa lý, Vật lý

Học ở đâu, theo đường nào

Các con đường vào nghề

Vừa học vừa làm: Có với tuyến trung cấp sau lớp 9.

Nếu muốn tự làm chủ

Mặt bằng

Tàu cá đăng ký, đăng kiểm theo quy định

Giấy phép

Giấy phép khai thác thủy sản, đăng ký tàu; tàu từ 15 mét phải lắp thiết bị giám sát hành trình

Rủi ro

Bão, tai nạn; Giá nhiên liệu; Sản lượng giảm

Nên có trước

Kinh nghiệm thuyền trưởng nhiều năm và vốn dự phòng sửa tàu

Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ

Thuyền trưởng phải có văn bằng đúng hạng với nhóm tàu. Tàu cá chia nhóm theo chiều dài: 6 đến dưới 12 mét, 12 đến dưới 15 mét, 15 đến dưới 24 mét, từ 24 mét trở lên; tàu càng dài cần văn bằng hạng càng cao.

Giấy phép hành nghề: Văn bằng thuyền trưởng tàu cá đúng hạng là bắt buộc. Người tham gia khóa bồi dưỡng tối thiểu đủ 15 tuổi; muốn học hạng I phải có văn bằng hạng II.

Tuổi tối thiểu để được cấp: 15 tuổi.

Chứng chỉ, giấy phép bắt buộc

• Văn bằng, chứng chỉ thuyền trưởng tàu cá đúng hạng · Nơi cấp: Cơ sở đào tạo được giao theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Môi trường · Áp dụng: Người giữ chức danh thuyền trưởng · Văn bản: Thông tư 22/2018/TT-BNNPTNT, văn bản hợp nhất 27/VBHN-BNNMT năm 2025

Chứng chỉ nên có

• Chứng chỉ an toàn cơ bản, sơ cứu

Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 04/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.

Kiến thức và kỹ năng

Ngoại ngữ: Không bắt buộc.

Cấp độ 0–5 và lộ trình

1. Cấp 0 · Nhận biết

   Bằng chứng: Kể được chức danh trên tàu cá và vì sao cần văn bằng đúng hạng

   Thời gian thường gặp: 1 buổi

2. Cấp 1 · Làm quen

   Bằng chứng: Biết bơi và có chứng nhận hoàn thành khóa an toàn sông nước; Đi một chuyến biển ngắn cùng người lớn có kinh nghiệm

   Thời gian thường gặp: 1–3 tháng

3. Cấp 2 · Nền tảng

   Bằng chứng: Làm thuyền viên ít nhất một mùa cá; Đọc được hải đồ, dùng máy định vị có người hướng dẫn

   Thời gian thường gặp: 1–2 năm

   Vị trí: Thuyền viên

4. Cấp 3 · Sẵn sàng làm thuyền trưởng

   Bằng chứng: Có văn bằng thuyền trưởng tàu cá đúng hạng

   Thời gian thường gặp: Sau khóa bồi dưỡng

   Vị trí: Thuyền trưởng tàu nhỏ

5. Cấp 4 · Thành thạo

   Bằng chứng: Chỉ huy nhiều chuyến an toàn, nhật ký khai thác đầy đủ; Có văn bằng hạng cao hơn cho tàu lớn

   Thời gian thường gặp: 3–5 năm

   Vị trí: Thuyền trưởng tàu xa bờ

6. Cấp 5 · Dẫn dắt

   Bằng chứng: Quản lý tổ đội tàu hoặc làm chủ tàu; Kèm ít nhất 2 người lên cấp 3

   Thời gian thường gặp: Trên 5 năm

   Vị trí: Chủ tàu, tổ trưởng tổ đội

Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 5. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.

Lộ trình theo giai đoạn

Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Khai thác ven bờ, Khai thác xa bờ, Tàu dịch vụ hậu cần nghề cá

Nhu cầu xã hội

Xu hướng

Đang chuyển đổi. Siết quản lý khai thác bất hợp pháp, giảm tàu nhỏ ven bờ, chuyển sang tàu lớn có giám sát hành trình. Nhận định của người biên soạn. (Độ tin cậy: thấp)

Tác động của trí tuệ nhân tạo

Ít ảnh hưởng. Thiết bị định vị, dò cá, dự báo thời tiết hỗ trợ; chỉ huy trên biển vẫn cần người. Nhận định của người biên soạn.

Mức cạnh tranh

Thấp. Người trẻ ít theo nghề biển.

Nơi nhiều việc

Các tỉnh ven biển từ Bắc vào Nam

Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.

Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.