Sĩ quan hàng hải

Công việc hằng ngày

Việc chính

• Trực ca điều khiển tàu hoặc trực ca buồng máy
• Lập kế hoạch hành trình, theo dõi thời tiết
• Giám sát xếp dỡ hàng hóa
• Bảo dưỡng thiết bị theo kế hoạch
• Thực hiện quy trình an toàn, phòng chống ô nhiễm

Nhịp làm việc

Giờ giấc

Trực ca luân phiên trên tàu; mỗi hợp đồng đi biển thường kéo dài nhiều tháng

Ca đêm

Có

Lúc cao điểm

Khi tàu vào cảng xếp dỡ hàng

Làm chủ yếu ở

Trên tàu; nghỉ dài ở nhà giữa các hợp đồng

Điều nên biết

Điều ít ai nói

• Muốn lên thuyền trưởng phải tích lũy nhiều năm đi biển theo từng chức danh
• Tiếng Anh hàng hải yếu thì khó lên tàu nước ngoài
• Cô đơn và xa gia đình là lý do nhiều người bỏ nghề

Nghề gần giống

• Thuyền trưởng tàu cá: Tàu cá, văn bằng ngành thủy sản, không theo chuẩn quốc tế
• Điều phối viên cảng biển: Làm trên bờ tại cảng
• Hoa tiêu hàng hải: Dẫn tàu vào ra cảng, thường từ thuyền trưởng lâu năm

Có hợp với em không

Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.

Yêu cầu về sức khỏe, thể chất

Phải đạt tiêu chuẩn sức khỏe thuyền viên (thị lực, phân biệt màu với sĩ quan boong); khám tại cơ sở y tế đủ điều kiện.

Môn học và xét tuyển

Gợi ý chọn môn lớp 10: Chọn Vật lý; học Tiếng Anh thật chắc vì đây là ngôn ngữ làm việc trên tàu.

Tổ hợp xét tuyển thường gặp

• A00: Toán, Vật lý, Hóa học
• A01: Toán, Vật lý, Tiếng Anh

Tổ hợp và điểm chuẩn thay đổi theo trường, theo năm. Em xem đề án tuyển sinh của trường.

Xem nghề khác theo môn: Tiếng Anh, Toán, Vật lý

Học ở đâu, theo đường nào

Các con đường vào nghề

Vừa học vừa làm: Không áp dụng.

Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ

Phải có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn đúng chức danh; lên mỗi chức danh cần đủ thời gian đi biển ở chức danh trước và thi đạt. Ví dụ theo quy định: thuyền phó nhất cần tối thiểu 24 tháng làm sĩ quan trên tàu từ 500 GT.

Giấy phép hành nghề: Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn đúng chức danh là bắt buộc.

Chứng chỉ, giấy phép bắt buộc

• Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn theo chức danh · Nơi cấp: Cơ quan quản lý hàng hải · Áp dụng: Mọi chức danh sĩ quan · Văn bản: Thông tư 20/2023/TT-BGTVT (còn hiệu lực; Bộ Xây dựng đang soạn thông tư thay thế)
• Các chứng chỉ huấn luyện nghiệp vụ an toàn cơ bản theo chuẩn quốc tế · Nơi cấp: Cơ sở huấn luyện thuyền viên được công nhận · Áp dụng: Mọi thuyền viên

Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 04/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.

Kiến thức và kỹ năng

Ngoại ngữ: Tiếng Anh hàng hải bắt buộc theo chức danh; là điều kiện để làm trên tàu nước ngoài.

Cấp độ 0–5 và lộ trình

1. Cấp 0 · Nhận biết

   Bằng chứng: Phân biệt sĩ quan boong và sĩ quan máy; kể được các chức danh từ thủy thủ lên thuyền trưởng

   Thời gian thường gặp: 1 buổi

2. Cấp 1 · Làm quen

   Bằng chứng: Tham quan tàu hoặc trường hàng hải; tự kiểm tra tiêu chuẩn sức khỏe thuyền viên

   Thời gian thường gặp: 1 tháng

3. Cấp 2 · Nền tảng

   Bằng chứng: Học xong năm 1–2 ngành hàng hải; Có chứng chỉ an toàn cơ bản

   Thời gian thường gặp: 1–2 năm

   Vị trí: Học viên, thủy thủ thực tập

4. Cấp 3 · Sẵn sàng lên tàu

   Bằng chứng: Tốt nghiệp, có Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn sĩ quan

   Thời gian thường gặp: Cuối khóa

   Vị trí: Sĩ quan boong, sĩ quan máy

5. Cấp 4 · Thành thạo

   Bằng chứng: Có chứng nhận chức danh thuyền phó nhất hoặc máy hai

   Thời gian thường gặp: Vài năm đi biển

   Vị trí: Thuyền phó nhất, máy hai

6. Cấp 5 · Dẫn dắt

   Bằng chứng: Có chứng nhận thuyền trưởng hoặc máy trưởng

   Thời gian thường gặp: Nhiều năm đi biển

   Vị trí: Thuyền trưởng, máy trưởng

Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 2. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.

Lộ trình theo giai đoạn

Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Sĩ quan boong, Sĩ quan máy, Kỹ thuật điện tàu, Lên bờ làm cảng, đại lý

Nhu cầu xã hội

Xu hướng

Ổn định. Nhu cầu thuyền viên của đội tàu trong và ngoài nước duy trì; chưa có số liệu dự báo của cơ quan nhà nước. (Độ tin cậy: thấp)

Tác động của trí tuệ nhân tạo

Đổi cách làm. Hệ thống điều khiển và giám sát tự động hỗ trợ nhiều; quy định quốc tế vẫn yêu cầu người trực ca. Nhận định của người biên soạn.

Mức cạnh tranh

Vừa. Người có tiếng Anh tốt và chứng chỉ đầy đủ dễ lên tàu nước ngoài.

Nơi nhiều việc

Hải Phòng, TP.HCM và các thành phố cảng lớn (nơi đặt công ty vận tải, cung ứng thuyền viên)

Cơ hội ở nước ngoài

Làm trên tàu nước ngoài qua công ty cung ứng thuyền viên có giấy phép; cần Giấy chứng nhận khả năng chuyên môn và tiếng Anh hàng hải.

Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.

Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.