Nhà vật lý
Còn gọi là: nhà nghiên cứu vật lý, kỹ sư vật lý
Người nghiên cứu các quy luật tự nhiên và ứng dụng vật lý vào công nghệ như bán dẫn, y học, năng lượng.
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.
Công việc hằng ngày
Việc chính
- Làm thí nghiệm, mô phỏng
- Phân tích kết quả
- Phát triển ứng dụng
- Giảng dạy, viết bài báo
Nhịp làm việc
- Giờ giấc
- Linh hoạt, thí nghiệm có khi kéo dài
- Ca đêm
- Có khi chạy thí nghiệm
- Lúc cao điểm
- Trước hạn đề tài
- Làm chủ yếu ở
- Phòng thí nghiệm, viện, nhà máy, bệnh viện
Nơi làm việc
- Viện, trường đại học
- Công ty bán dẫn, thiết bị
- Bệnh viện (vật lý y khoa)
Điều kiện làm việc
- Làm với thiết bị đắt, có khi với bức xạ, laser
- Kết quả thí nghiệm thường thất bại nhiều lần
Điều nên biết
Điều ít ai nói
- Người học vật lý có thể đi làm bán dẫn, năng lượng, vật lý y khoa chứ không chỉ nghiên cứu
- Vật lý y khoa ở bệnh viện đang thiếu người
- Con đường nghiên cứu cần tiến sĩ
Nghề gần giống
- Kỹ sư bán dẫn, vi mạch: Ứng dụng vào chip
- Kỹ thuật viên hình ảnh y học: Vận hành máy chụp
Có hợp với em không
Dấu hiệu có thể hợp
- Hay hỏi "tại sao" về tự nhiên
- Giỏi Toán, Lý
Dấu hiệu có thể chưa hợp
- Ngại toán
Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.
Yêu cầu về sức khỏe, thể chất
Không có yêu cầu đặc biệt.
Môn học và xét tuyển
| Môn THPT | Vai trò |
|---|---|
| Vật lý | Then chốt |
| Toán | Then chốt |
| Tiếng Anh | Hỗ trợ |
Gợi ý chọn môn lớp 10: Chọn Vật lý, Hóa học, Tin học.
Tổ hợp xét tuyển thường gặp
- A00: Toán, Vật lý, Hóa học
- A01: Toán, Vật lý, Tiếng Anh
Tổ hợp và điểm chuẩn thay đổi theo trường, theo năm. Em xem đề án tuyển sinh của trường.
Học ở đâu, theo đường nào
| Ngành đào tạo | Mã ngành | Trình độ |
|---|---|---|
| Vật lý học | 7440102 | Đại học |
| Vật lý kỹ thuật | 7520401 | Đại học |
| Vật lý y khoa | 7520403 | Đại học |
Các con đường vào nghề
Đại học vật lý, vật lý kỹ thuật
- Thời gian
- 4 năm
- Chi phí
- Theo trường; có học bổng ngành cơ bản
- Đầu ra
- Cử nhân, kỹ sư
Thạc sĩ, tiến sĩ
- Thời gian
- +2–5 năm
- Chi phí
- Thường có học bổng
- Đầu ra
- Nhà nghiên cứu
Vừa học vừa làm: Không áp dụng.
Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ
Làm vật lý y khoa hoặc với nguồn phóng xạ ở một số vị trí (phụ trách an toàn bức xạ, vận hành máy gia tốc…) cần chứng chỉ nhân viên bức xạ theo Luật Năng lượng nguyên tử 2025 và Nghị định 332/2025/NĐ-CP.
Chứng chỉ nên có
- Chứng chỉ an toàn bức xạ (nếu làm với bức xạ)
Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 04/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.
Kiến thức và kỹ năng
Kiến thức
- Cơ học, điện từ, lượng tử
- Vật lý chất rắn
- Phương pháp thực nghiệm
Kỹ năng nghề
- Thiết kế thí nghiệm
- Đo đạc, xử lý số liệu
- Mô phỏng máy tính
- Viết bài báo
Kỹ năng sống
- Kiên trì
- Làm việc nhóm
Công cụ thường dùng
- Thiết bị đo
- Phần mềm mô phỏng
- Python
Ngoại ngữ: Tiếng Anh gần như bắt buộc.
Cấp độ 0–5 và lộ trình
Cấp 0 · Nhận biết
Bằng chứng: Giải thích một hiện tượng vật lý quanh nhà
Thời gian thường gặp: 1 buổi
Cấp 1 · Làm quen
Bằng chứng: Làm một thí nghiệm đơn giản có đo đạc, ghi kết quả
Thời gian thường gặp: 1 tháng
Cấp 2 · Nền tảng
Bằng chứng: Có đề tài nghiên cứu khoa học học sinh hoặc sinh viên được đánh giá
Thời gian thường gặp: 1–3 năm
Vị trí: Học sinh, sinh viên
Cấp 3 · Sẵn sàng đi làm
Bằng chứng: Tốt nghiệp đại học, tham gia nhóm nghiên cứu, có báo cáo khoa học
Thời gian thường gặp: 4–5 năm
Vị trí: Trợ lý nghiên cứu
Cấp 4 · Thành thạo
Bằng chứng: Có bằng thạc sĩ hoặc tiến sĩ, bài báo khoa học đứng tên
Thời gian thường gặp: 6–10 năm
Vị trí: Nghiên cứu viên
Cấp 5 · Dẫn dắt
Bằng chứng: Chủ nhiệm đề tài, hướng dẫn người khác
Thời gian thường gặp: Trên 10 năm
Vị trí: Nghiên cứu viên chính, trưởng nhóm
Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 5. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.
Lộ trình theo giai đoạn
| Giai đoạn | Việc nên làm | Cấp |
|---|---|---|
| THCS | Học tốt Toán, Lý; đọc sách khoa học | 0 |
| THPT | Thi học sinh giỏi, nghiên cứu khoa học kỹ thuật | 1–2 |
| Đại học | Học vật lý, tham gia nhóm nghiên cứu | 2–3 |
| Sau đại học | Thạc sĩ, tiến sĩ, công bố khoa học | 4–5 |
Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Vật lý bán dẫn, vật liệu, Vật lý y khoa, Vật lý hạt nhân, Quang học, laser
Nhu cầu xã hội
- Xu hướng
- Tăng. Bán dẫn, năng lượng mới và y học hạt nhân cần người nền vật lý. Nhận định của người biên soạn. (Độ tin cậy: trung bình)
- Tác động của trí tuệ nhân tạo
- Đổi cách làm. AI hỗ trợ mô phỏng, phân tích dữ liệu. Nhận định của người biên soạn.
- Mức cạnh tranh
- Vừa. Ít người học, vị trí nghiên cứu ít.
- Nơi nhiều việc
- Hà Nội; TP.HCM; Đà Lạt (lò phản ứng)
- Cơ hội ở nước ngoài
- Học bổng sau đại học vật lý ở nước ngoài nhiều.
Thu nhập
Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.
- Lúc mới vào nghề
- Ngang mặt bằng chung
- Khi đã thành thạo
- Cao hơn mặt bằng chung
- Phụ thuộc vào
- Viện, trường hay doanh nghiệp; Đề tài, dự án nghiên cứu; Học vị
Làm ở viện, trường công hưởng lương theo bảng lương nhà nước cộng thu nhập từ đề tài.
Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.
Xem nguồn tham khảo
- LuatVietnam – Luật Năng lượng nguyên tử 2025 số 94/2025/QH15 · xem ngày 02/10/2026
- Trường ĐH Khoa học Tự nhiên, ĐHQGHN – Thông tin tuyển sinh đại học chính quy 2026 · xem ngày 05/10/2026
- Bộ Khoa học và Công nghệ – Việt Nam hướng tới đào tạo 50.000 kỹ sư bán dẫn đến năm 2030 · xem ngày 05/10/2026
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.