Nhà sáng lập khởi nghiệp
Còn gọi là: founder, người khởi nghiệp, đồng sáng lập
Người tìm ra một vấn đề đáng giải quyết, rủ người cùng làm, gọi vốn và dẫn dắt công ty mới từ lúc chỉ là ý tưởng.
Hồ sơ cập nhật ngày 19/10/2026.
Công việc hằng ngày
Việc chính
- Tìm vấn đề thật của một nhóm khách hàng và thử giải pháp nhỏ
- Rủ đồng sáng lập, tuyển và giữ người giỏi
- Gọi vốn, quản lý dòng tiền để công ty sống được
- Bán hàng, nói chuyện với khách và sửa sản phẩm theo phản hồi
Nhịp làm việc
- Giờ giấc
- Không cố định, thường làm cả tối và cuối tuần
- Ca đêm
- Thỉnh thoảng
- Lúc cao điểm
- Lúc ra mắt sản phẩm, gọi vốn, cuối quý
- Làm chủ yếu ở
- Văn phòng chia sẻ, vườn ươm khởi nghiệp, gặp khách
Nơi làm việc
- Công ty tự lập
- Vườn ươm, trung tâm hỗ trợ khởi nghiệp
Điều kiện làm việc
- Áp lực lớn, kết quả không chắc chắn
- Phải làm nhiều vai cùng lúc, nhất là giai đoạn đầu
Điều nên biết
Điều ít ai nói
- Phần lớn công ty khởi nghiệp không sống qua vài năm đầu; thất bại là chuyện thường, cần dự phòng tài chính cho bản thân
- Người sáng lập thành công thường đã đi làm vài năm trong ngành mình muốn đổi mới
- Gọi được vốn không phải là thành công; vốn đầu tư đi kèm cam kết và chia quyền sở hữu
Cảnh giác lừa đảo: Cẩn thận với các khóa học "làm giàu nhanh", "khởi nghiệp 0 đồng" thu phí cao, và lời mời góp vốn vào dự án hứa lợi nhuận cố định.
Nghề gần giống
- Chủ hộ kinh doanh, chủ cửa hàng: Mô hình quen thuộc, tăng trưởng chậm và chắc hơn
- Quản lý doanh nghiệp nhỏ: Điều hành công ty đã có sẵn
- Quản lý sản phẩm công nghệ: Làm trong công ty có sẵn vốn và đội
Có hợp với em không
Dấu hiệu có thể hợp
- Hay để ý điều bất tiện quanh mình và nghĩ cách sửa
- Dám rủ người khác cùng làm một dự án
- Chịu được thất bại, sửa rồi làm tiếp
Dấu hiệu có thể chưa hợp
- Cần thu nhập ổn định ngay
- Ngại nói chuyện, thuyết phục người lạ
Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.
Yêu cầu về sức khỏe, thể chất
Không có yêu cầu đặc biệt.
Môn học và xét tuyển
| Môn THPT | Vai trò |
|---|---|
| Toán | Hỗ trợ |
| Ngữ văn | Hỗ trợ |
| Tiếng Anh | Hỗ trợ |
| Giáo dục kinh tế và pháp luật | Hỗ trợ |
Gợi ý chọn môn lớp 10: Không có môn bắt buộc. Nên chọn Giáo dục kinh tế và pháp luật hoặc Tin học tùy lĩnh vực muốn khởi nghiệp.
Tổ hợp xét tuyển thường gặp
- A00: Toán, Vật lý, Hóa học
- A01: Toán, Vật lý, Tiếng Anh
- D01: Toán, Ngữ văn, Tiếng Anh
Tổ hợp và điểm chuẩn thay đổi theo trường, theo năm. Em xem đề án tuyển sinh của trường.
Xem nghề khác theo môn: Giáo dục kinh tế và pháp luật, Tiếng Anh, Ngữ văn, Toán
Học ở đâu, theo đường nào
| Ngành đào tạo | Mã ngành | Trình độ |
|---|---|---|
| Quản trị kinh doanh | 7340101 | Đại học |
| Kinh doanh thương mại | 7340121 | Đại học |
| Công nghệ thông tin | 7480201 | Đại học |
Các con đường vào nghề
Đại học ngành kinh doanh hoặc kỹ thuật, đi làm vài năm rồi khởi nghiệp
- Thời gian
- 4 năm + 2–5 năm
- Chi phí
- Theo trường, cơ sở đào tạo
- Đầu ra
- Nhà sáng lập công ty có tích lũy kinh nghiệm
Khởi nghiệp từ dự án sinh viên, qua vườn ươm của trường
- Thời gian
- Trong lúc học đại học
- Chi phí
- Theo trường, cơ sở đào tạo
- Đầu ra
- Dự án thử, có thể thành công ty
Vừa học vừa làm: Có thể bắt đầu dự án nhỏ ngay khi đi học, không cần bỏ học.
Nếu muốn tự làm chủ
- Mặt bằng
- Không cần mặt bằng lớn lúc đầu; có thể dùng văn phòng chia sẻ
- Giấy phép
- Đăng ký doanh nghiệp theo Luật Doanh nghiệp; giấy phép con tùy ngành
- Rủi ro
- Hết tiền trước khi tìm được khách hàng trả tiền; Mâu thuẫn giữa các đồng sáng lập về quyền và tiền; Sản phẩm không có người cần
- Nên có trước
- Kinh nghiệm trong ngành, một nhóm tin cậy và khoản dự phòng cho bản thân
Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ
Không có giấy phép riêng cho người sáng lập. Nếu nhận vốn từ quỹ đầu tư khởi nghiệp sáng tạo thì quỹ hoạt động theo Nghị định 38/2018/NĐ-CP, sửa đổi bởi Nghị định 210/2025/NĐ-CP (hiệu lực 15/9/2025).
Chứng chỉ nên có
- Chương trình ươm tạo, tăng tốc khởi nghiệp (tự chọn)
Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 19/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.
Kiến thức và kỹ năng
Kiến thức
- Tìm hiểu khách hàng, kiểm chứng nhu cầu
- Tài chính cơ bản: dòng tiền, chi phí, định giá
- Pháp lý doanh nghiệp, hợp đồng, sở hữu trí tuệ cơ bản
- Kiến thức chuyên môn của lĩnh vực định làm
Kỹ năng nghề
- Bán hàng, thuyết trình gọi vốn
- Tuyển người, chia việc
- Ra quyết định khi thiếu thông tin
Kỹ năng sống
- Chịu áp lực, kiên trì
- Giao tiếp, thuyết phục
- Tự quản lý thời gian
- Chấp nhận thất bại
Công cụ thường dùng
- Bảng tính
- Công cụ làm việc nhóm
- Công cụ dựng trang thử, khảo sát khách hàng
Ngoại ngữ: Tiếng Anh giúp đọc tài liệu và làm việc với nhà đầu tư nước ngoài.
Cấp độ 0–5 và lộ trình
Cấp 0 · Nhận biết
Bằng chứng: Kể được một công ty khởi nghiệp giải quyết vấn đề gì cho ai
Thời gian thường gặp: 1 buổi
Cấp 1 · Làm quen
Bằng chứng: Làm một dự án nhỏ ở trường, có người dùng thật
Thời gian thường gặp: 1–3 tháng
Cấp 2 · Nền tảng
Bằng chứng: Học xong đại học hoặc đi làm, tham gia một dự án khởi nghiệp
Thời gian thường gặp: 2–4 năm
Vị trí: Thành viên đội khởi nghiệp
Cấp 3 · Sẵn sàng đi làm
Bằng chứng: Ra mắt sản phẩm, có khách hàng trả tiền đầu tiên
Thời gian thường gặp: 4–6 năm
Vị trí: Nhà sáng lập
Cấp 4 · Thành thạo
Bằng chứng: Công ty có doanh thu ổn định, đội vài chục người
Thời gian thường gặp: 3–5 năm
Vị trí: Giám đốc điều hành
Cấp 5 · Dẫn dắt
Bằng chứng: Dẫn dắt công ty tăng trưởng, kèm ít nhất 2 người khởi nghiệp mới
Thời gian thường gặp: Trên 8 năm
Vị trí: Nhà sáng lập, nhà đầu tư thiên thần
Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 5. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.
Lộ trình theo giai đoạn
| Giai đoạn | Việc nên làm | Cấp |
|---|---|---|
| THCS | Đọc chuyện các công ty khởi nghiệp, làm hội chợ lớp | 0–1 |
| THPT | Làm dự án câu lạc bộ, thi khởi nghiệp học sinh | 1 |
| Đại học | Học kinh doanh hoặc kỹ thuật, tham gia vườn ươm của trường | 2 |
| Sau 2–5 năm đi làm | Hiểu sâu một ngành rồi mới khởi nghiệp | 3–5 |
Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Quản lý doanh nghiệp, Nhà đầu tư thiên thần, Cố vấn khởi nghiệp, Quản lý sản phẩm
Nhu cầu xã hội
- Xu hướng
- Tăng. Nhà nước đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, có luật mới về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo và nghị định sửa đổi về quỹ đầu tư khởi nghiệp. Số người thành công vẫn ít. Nhận định của người biên soạn. (Độ tin cậy: thấp)
- Tác động của trí tuệ nhân tạo
- Đổi cách làm. AI giúp làm sản phẩm thử, viết, phân tích nhanh với ít người hơn; quyết định làm gì và chịu trách nhiệm vẫn là của người sáng lập. Nhận định của người biên soạn.
- Mức cạnh tranh
- Rất cao. Nhiều người thử, ít công ty sống sót và gọi được vốn.
- Nơi nhiều việc
- Hà Nội; TP.HCM; Đà Nẵng
Thu nhập
Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.
- Lúc mới vào nghề
- Không cố định
- Khi đã thành thạo
- Không cố định
- Phụ thuộc vào
- Công ty có doanh thu hay chưa; Tỷ lệ sở hữu; Vốn gọi được
Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.
Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.
Xem nguồn tham khảo
- Hoatieu – Danh mục ngành đào tạo trình độ đại học (Thông tư 09/2022/TT-BGDĐT) · xem ngày 17/10/2026
- Cổng PBGDPL Cần Thơ – Sửa đổi Nghị định 38/2018 về đầu tư cho doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo theo Nghị định 210/2025/NĐ-CP · xem ngày 17/10/2026
- LuatVietnam – 8 điểm mới của Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo 2025 (Luật 93/2025/QH15, hiệu lực 01/10/2025) · xem ngày 17/10/2026
- Mekong ASEAN – VIPC 2025: kết nối dòng vốn cho hệ sinh thái đổi mới sáng tạo · xem ngày 17/10/2026
Hồ sơ cập nhật ngày 19/10/2026.