Ngư dân đánh bắt xa bờ
Còn gọi là: thuyền viên tàu cá, ngư dân
Người làm việc trên tàu cá đánh bắt ở vùng biển xa trong nhiều ngày, nhiều tuần.
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.
Công việc hằng ngày
Việc chính
- Thả, thu lưới
- Sơ chế, bảo quản cá
- Trực ca trên tàu
- Bảo dưỡng ngư cụ
Nhịp làm việc
- Giờ giấc
- Theo chuyến biển, có khi vài tuần
- Ca đêm
- Có
- Lúc cao điểm
- Mùa cá, tránh mùa bão
- Làm chủ yếu ở
- Trên tàu cá xa bờ
Nơi làm việc
- Tàu cá xa bờ
- Hợp tác xã, tổ đoàn kết trên biển
Điều kiện làm việc
- Sóng gió, nguy hiểm tính mạng
- Xa nhà dài ngày
- Lao động nặng
Điều nên biết
Điều ít ai nói
- Đánh bắt ở vùng biển nước ngoài là vi phạm, có thể bị bắt giữ và ảnh hưởng xuất khẩu thủy sản cả nước
- Tàu phải có giấy phép, thiết bị giám sát hành trình luôn bật
- Thu nhập chia theo chuyến, có chuyến lỗ
Cảnh giác lừa đảo: Không đi tàu vào vùng biển nước ngoài dù được hứa trả công cao: có thể bị bắt giữ, tù.
Nghề gần giống
- Thuyền trưởng tàu cá: Chỉ huy tàu, cần văn bằng
- Kiểm ngư viên: Thực thi pháp luật thủy sản
Có hợp với em không
Dấu hiệu có thể hợp
- Gắn bó với biển
- Sức khỏe rất tốt
- Chịu gian khổ
Dấu hiệu có thể chưa hợp
- Say sóng nặng
- Sức khỏe yếu
Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.
Yêu cầu về sức khỏe, thể chất
Sức khỏe rất tốt, biết bơi giỏi.
Môn học và xét tuyển
| Môn THPT | Vai trò |
|---|---|
| Địa lý | Hỗ trợ |
| Vật lý | Hỗ trợ |
Gợi ý chọn môn lớp 10: Không bắt buộc học hết THPT; nếu học tiếp thì chọn Sinh học, Công nghệ.
Học ở đâu, theo đường nào
| Ngành đào tạo | Mã ngành | Trình độ |
|---|---|---|
| Điều khiển tàu cá, khai thác thủy sản | — | Sơ cấp, trung cấp |
Các con đường vào nghề
Học việc trên tàu
- Thời gian
- 1–2 năm
- Chi phí
- Có chia thu nhập
- Đầu ra
- Thuyền viên
Sơ cấp, trung cấp điều khiển, máy tàu cá
- Thời gian
- 3 tháng – 2 năm
- Chi phí
- Miễn học phí theo Nghị định 238/2025/NĐ-CP với trung cấp
- Đầu ra
- Thuyền trưởng, máy trưởng tàu cá theo hạng
Vừa học vừa làm: Có với tuyến trung cấp sau lớp 9.
Nếu muốn tự làm chủ
- Mặt bằng
- Tàu cá
- Giấy phép
- Đăng ký tàu, giấy phép khai thác thủy sản, thiết bị giám sát hành trình theo Luật Thủy sản
- Rủi ro
- Vốn tàu rất lớn; Thiên tai; Giá nhiên liệu
- Nên có trước
- Kinh nghiệm thuyền trưởng, bạn thuyền tin cậy
Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ
Thuyền trưởng, máy trưởng tàu cá cần văn bằng theo chiều dài tàu: tàu 12–dưới 15 m hạng III, 15–dưới 24 m hạng II, từ 24 m hạng I; tàu từ 24 m thì thuyền phó, thợ máy cũng cần chứng chỉ. Thủy thủ không cần chứng chỉ chuyên môn nhưng mọi thuyền viên phải có giấy chứng nhận sức khỏe (Thông tư 22/2018/TT-BNNPTNT, sửa đổi 2022 và 2025). Khai thác phải tuân thủ Luật Thủy sản và quy định chống khai thác bất hợp pháp.
Chứng chỉ nên có
- Chứng chỉ thuyền trưởng, máy trưởng tàu cá
- Chứng chỉ an toàn đi biển
Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 04/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.
Kiến thức và kỹ năng
Kiến thức
- Luật Thủy sản, vùng biển được phép khai thác
- An toàn đi biển
- Bảo quản hải sản
Kỹ năng nghề
- Thả, kéo lưới
- Bảo quản cá trên tàu
- Sử dụng máy định vị, liên lạc
- Sơ cứu, cứu sinh
Kỹ năng sống
- Chịu gian khổ
- Tinh thần đồng đội
- Kỷ luật
Công cụ thường dùng
- Máy định vị, thiết bị giám sát hành trình
- Lưới, tời
- Phao cứu sinh
Ngoại ngữ: Không bắt buộc; tiếng Anh, Hàn, Nhật mở cơ hội làm việc nước ngoài.
Cấp độ 0–5 và lộ trình
Cấp 0 · Nhận biết
Bằng chứng: Kể được các nghề đánh bắt ở làng biển quê mình
Thời gian thường gặp: 1 buổi
Cấp 1 · Làm quen
Bằng chứng: Học bơi, sơ cứu đuối nước
Thời gian thường gặp: 1 tháng
Cấp 2 · Nền tảng
Bằng chứng: Đi biển ngắn ngày cùng tàu gia đình, học việc boong
Thời gian thường gặp: 6–12 tháng
Vị trí: Học viên
Cấp 3 · Sẵn sàng đi làm
Bằng chứng: Làm thuyền viên chính thức, nắm luật khai thác
Thời gian thường gặp: 1,5–3 năm
Vị trí: Kỹ thuật viên
Cấp 4 · Thành thạo
Bằng chứng: Có chứng chỉ thuyền trưởng hoặc máy trưởng tàu cá
Thời gian thường gặp: 3–5 năm
Vị trí: Kỹ thuật viên chính
Cấp 5 · Dẫn dắt
Bằng chứng: Dẫn dắt nhóm hoặc làm chủ, kèm ít nhất 2 người lên cấp 3
Thời gian thường gặp: Trên 5 năm
Vị trí: Thuyền trưởng, chủ tàu
Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 5. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.
Lộ trình theo giai đoạn
| Giai đoạn | Việc nên làm | Cấp |
|---|---|---|
| THCS | Giúp gia đình, tìm hiểu nghề ở địa phương | 0–1 |
| Sau lớp 9 hoặc THPT | Học trung cấp, cao đẳng hoặc học việc | 2 |
| 1–3 năm | Làm kỹ thuật viên, tích lũy kinh nghiệm | 3–4 |
| Sau 5 năm | Làm chủ, quản lý hoặc trưởng nhóm | 5 |
Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Lưới vây, lưới kéo, Câu cá ngừ, Dịch vụ hậu cần nghề cá
Nhu cầu xã hội
- Xu hướng
- Giảm. Nguồn lợi giảm, siết chống khai thác bất hợp pháp. Nhận định của người biên soạn. (Độ tin cậy: trung bình)
- Tác động của trí tuệ nhân tạo
- Ít ảnh hưởng. Thiết bị dò cá, định vị hỗ trợ. Nhận định của người biên soạn.
- Mức cạnh tranh
- Thấp. Ít người trẻ theo.
- Nơi nhiều việc
- Ven biển miền Trung (Nghệ An, Quảng Ngãi, Bình Định); Kiên Giang, Cà Mau
Thu nhập
Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.
- Lúc mới vào nghề
- Không cố định
- Khi đã thành thạo
- Không cố định
- Phụ thuộc vào
- Sản lượng chuyến; Giá hải sản, nhiên liệu; Vị trí trên tàu
Thu nhập chia theo chuyến, dao động mạnh.
Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.
Xem nguồn tham khảo
- LuatVietnam – Văn bản hợp nhất 27/VBHN-BNNMT về thuyền viên tàu cá · xem ngày 02/10/2026
- Cổng Chính phủ – Văn bản hợp nhất 27/VBHN-BNNMT về thuyền viên tàu cá · xem ngày 03/10/2026
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.