Máy trưởng tàu cá
Còn gọi là: thợ máy tàu cá, máy trưởng, kỹ thuật máy tàu
Người phụ trách toàn bộ máy móc trên tàu cá: động cơ, máy phát, hệ thống lạnh, bơm, để tàu chạy an toàn suốt chuyến biển.
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.
Nghề này cần giấy phép hoặc chứng chỉ bắt buộc
Văn bằng máy trưởng đúng hạng là bắt buộc; muốn học hạng I phải có văn bằng hạng II.
Bắt buộc: Văn bằng, chứng chỉ máy trưởng tàu cá đúng hạng.
Thời gian học và thực hành thường gặp: Vài năm + khóa bồi dưỡng.
Tuổi tối thiểu để được cấp: 15 tuổi.
Công việc hằng ngày
Việc chính
- Vận hành, theo dõi máy chính và máy phụ
- Bảo dưỡng, sửa chữa máy trên biển
- Quản lý nhiên liệu, dầu nhờn
- Vận hành hệ thống bảo quản lạnh sản phẩm
- Ghi nhật ký máy
Nhịp làm việc
- Giờ giấc
- Theo chuyến biển, trực máy theo ca
- Ca đêm
- Có
- Lúc cao điểm
- Mùa cá chính; thời gian sửa tàu giữa các chuyến
- Làm chủ yếu ở
- Hầm máy trên tàu
Nơi làm việc
- Tàu cá
- Tàu dịch vụ hậu cần nghề cá
- Xưởng sửa chữa tàu cá
Điều kiện làm việc
- Hầm máy nóng, ồn, chật
- Xa nhà dài ngày
- Rủi ro tai nạn lao động
Điều nên biết
Điều ít ai nói
- Hỏng máy giữa biển thì phải tự sửa với dụng cụ có sẵn
- Tiếng ồn hầm máy ảnh hưởng thính lực nếu không bảo hộ
Nghề gần giống
- Thuyền trưởng tàu cá: Chỉ huy tàu và đánh bắt
- Thợ sửa chữa máy thi công: Làm trên bờ, không đi biển
- Sĩ quan máy tàu biển: Làm trên tàu vận tải, học đại học, theo chuẩn quốc tế
Có hợp với em không
Dấu hiệu có thể hợp
- Thích máy móc, tháo lắp
- Chịu nóng, ồn
- Không say sóng
Dấu hiệu có thể chưa hợp
- Say sóng nặng
- Ngại lao động nặng
Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.
Yêu cầu về sức khỏe, thể chất
Sức khỏe tốt; biết bơi.
Môn học và xét tuyển
| Môn THPT | Vai trò |
|---|---|
| Vật lý | Hỗ trợ |
| Công nghệ định hướng công nghiệp | Hỗ trợ |
Gợi ý chọn môn lớp 10: Không bắt buộc học hết THPT; nếu học nên chọn Vật lý và Công nghệ định hướng công nghiệp.
Xem nghề khác theo môn: Vật lý, Công nghệ định hướng công nghiệp
Học ở đâu, theo đường nào
| Ngành đào tạo | Mã ngành | Trình độ |
|---|---|---|
| Máy tàu thủy, Máy trưởng tàu cá | — | Sơ cấp, trung cấp, cao đẳng |
Các con đường vào nghề
Làm thợ máy trên tàu, rồi học lấy văn bằng
- Thời gian
- Vài năm + khóa bồi dưỡng
- Chi phí
- Người học trả, có nơi hỗ trợ ngư dân
- Đầu ra
- Máy trưởng hạng thấp
Trung cấp, cao đẳng máy tàu thủy
- Thời gian
- 1,5–3 năm
- Chi phí
- Trung cấp sau lớp 9 được miễn học phí
- Đầu ra
- Máy trưởng, thợ sửa chữa tàu
Vừa học vừa làm: Có với tuyến trung cấp sau lớp 9.
Nếu muốn tự làm chủ
- Mặt bằng
- Xưởng sửa chữa ven cảng cá
- Giấy phép
- Đăng ký kinh doanh
- Rủi ro
- Việc theo mùa
- Nên có trước
- Nhiều năm làm máy trưởng
Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ
Máy trưởng phải có văn bằng đúng hạng với nhóm tàu (theo chiều dài và công suất máy).
Giấy phép hành nghề: Văn bằng máy trưởng đúng hạng là bắt buộc; muốn học hạng I phải có văn bằng hạng II.
Tuổi tối thiểu để được cấp: 15 tuổi.
Chứng chỉ, giấy phép bắt buộc
- Văn bằng, chứng chỉ máy trưởng tàu cá đúng hạng · Nơi cấp: Cơ sở đào tạo được giao theo quy định · Áp dụng: Người giữ chức danh máy trưởng · Văn bản: Thông tư 22/2018/TT-BNNPTNT, văn bản hợp nhất 27/VBHN-BNNMT năm 2025
Chứng chỉ nên có
- Chứng chỉ an toàn cơ bản
Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 04/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.
Kiến thức và kỹ năng
Kiến thức
- Động cơ đốt trong
- Điện tàu
- Hệ thống lạnh
- An toàn trên tàu
Kỹ năng nghề
- Vận hành, bảo dưỡng máy chính
- Chẩn đoán, sửa chữa sự cố
- Vận hành hầm lạnh
- Ghi nhật ký máy
Kỹ năng sống
- Bình tĩnh khi sự cố
- Sơ cứu
- Làm việc nhóm
Công cụ thường dùng
- Bộ dụng cụ cơ khí
- Đồng hồ đo điện
- Thiết bị đo áp suất, nhiệt độ
Ngoại ngữ: Không bắt buộc.
Cấp độ 0–5 và lộ trình
Cấp 0 · Nhận biết
Bằng chứng: Kể được các máy chính trên một tàu cá
Thời gian thường gặp: 1 buổi
Cấp 1 · Làm quen
Bằng chứng: Tháo lắp, bảo dưỡng một động cơ nhỏ có người hướng dẫn, có video
Thời gian thường gặp: 1–3 tháng
Cấp 2 · Nền tảng
Bằng chứng: Thay dầu, lọc, kiểm tra máy tàu đúng quy trình; Đi biển làm thợ máy ít nhất một mùa
Thời gian thường gặp: 1–2 năm
Vị trí: Thợ máy
Cấp 3 · Sẵn sàng làm máy trưởng
Bằng chứng: Có văn bằng máy trưởng tàu cá đúng hạng
Thời gian thường gặp: Sau khóa bồi dưỡng
Vị trí: Máy trưởng tàu nhỏ
Cấp 4 · Thành thạo
Bằng chứng: Tự xử lý sự cố máy trên biển qua nhiều chuyến; Có văn bằng hạng cao hơn
Thời gian thường gặp: 3–5 năm
Vị trí: Máy trưởng tàu xa bờ
Cấp 5 · Dẫn dắt
Bằng chứng: Mở xưởng hoặc phụ trách kỹ thuật cho đội tàu; Kèm ít nhất 2 người lên cấp 3
Thời gian thường gặp: Trên 5 năm
Vị trí: Chủ xưởng, phụ trách kỹ thuật đội tàu
Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 5. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.
Lộ trình theo giai đoạn
| Giai đoạn | Việc nên làm | Cấp |
|---|---|---|
| THCS | Học bơi; phụ sửa xe máy, máy nông nghiệp | 0–1 |
| Sau lớp 9 | Học trung cấp máy tàu hoặc đi thợ máy | 2 |
| Sau vài mùa biển | Học văn bằng máy trưởng | 3 |
| 3–5 năm | Nâng hạng, làm tàu lớn | 4 |
| Sau 5 năm | Mở xưởng sửa chữa tàu | 5 |
Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Tàu khai thác, Tàu hậu cần, Sửa chữa tàu trên bờ
Nhu cầu xã hội
- Xu hướng
- Đang chuyển đổi. Đội tàu chuyển dần sang tàu lớn, máy hiện đại hơn. Nhận định của người biên soạn. (Độ tin cậy: thấp)
- Tác động của trí tuệ nhân tạo
- Ít ảnh hưởng. Sửa máy trên biển vẫn cần tay nghề trực tiếp. Nhận định của người biên soạn.
- Mức cạnh tranh
- Thấp. Thiếu người trẻ theo nghề.
- Nơi nhiều việc
- Các tỉnh ven biển
Thu nhập
Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.
- Lúc mới vào nghề
- Không cố định
- Khi đã thành thạo
- Không cố định
- Phụ thuộc vào
- Sản lượng mỗi chuyến; Hạng văn bằng, loại tàu
Chia theo chuyến và sản lượng.
Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.
Xem nguồn tham khảo
- Thư viện Nhà đất – Tiêu chuẩn người học văn bằng máy trưởng tàu cá · xem ngày 30/09/2026
- Chính phủ – Văn bản hợp nhất 27/VBHN-BNNMT về thuyền viên tàu cá · xem ngày 30/09/2026
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.