Chủ hộ kinh doanh, chủ cửa hàng
Còn gọi là: chủ cửa hàng, chủ quán, tiểu thương, hộ kinh doanh cá thể
Người tự bỏ vốn mở cửa hàng, quán ăn, tiệm dịch vụ nhỏ; tự lo nhập hàng, bán hàng, thuê người, sổ sách và thuế.
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.
Nghề này cần giấy phép hoặc chứng chỉ bắt buộc
Đăng ký hộ kinh doanh; giấy phép con tùy ngành.
Thời gian học và thực hành thường gặp: 1–3 năm.
Tuổi tối thiểu để được cấp: 18 tuổi.
Công việc hằng ngày
Việc chính
- Chọn mặt hàng, địa điểm
- Nhập hàng, quản lý tồn kho
- Bán hàng, chăm sóc khách
- Thuê và quản lý người làm
- Ghi sổ, kê khai thuế, hóa đơn
Nhịp làm việc
- Giờ giấc
- Theo giờ mở cửa, thường dài và cả cuối tuần
- Ca đêm
- Tùy loại hình (quán ăn đêm)
- Lúc cao điểm
- Lễ Tết, mùa vụ của mặt hàng
- Làm chủ yếu ở
- Tại cửa hàng
Nơi làm việc
- Cửa hàng, quán, tiệm của chính mình
- Sạp chợ
- Cửa hàng kết hợp bán trực tuyến
Điều kiện làm việc
- Ít ngày nghỉ
- Tự chịu lời lỗ
- Kiêm nhiều việc
Điều nên biết
Điều ít ai nói
- Nhiều cửa hàng đóng cửa trong năm đầu vì chọn sai địa điểm hoặc thiếu vốn quay vòng
- Từ 01/01/2026 hộ kinh doanh bỏ thuế khoán, chuyển sang tự kê khai theo doanh thu thực tế; phải ghi chép sổ sách
- Lương của chính mình thường không được tính khi nghĩ là "lời"
Cảnh giác lừa đảo: Cẩn thận với các gói nhượng quyền "hoàn vốn nhanh, cam kết lợi nhuận"; xem kỹ hợp đồng và hỏi các chủ cửa hàng đã tham gia.
Nghề gần giống
- Quản lý cửa hàng: Quản lý cho chủ, không bỏ vốn
- Nhân viên bán hàng trực tuyến, thương mại điện tử: Bán qua mạng, không cần mặt bằng
- Quản lý doanh nghiệp nhỏ: Quy mô lớn hơn, pháp nhân riêng
Có hợp với em không
Dấu hiệu có thể hợp
- Chịu khó, chịu được rủi ro
- Thích tự quyết
- Tính toán tiền nong cẩn thận
Dấu hiệu có thể chưa hợp
- Cần thu nhập ổn định hàng tháng
- Không thích tính toán
Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.
Yêu cầu về sức khỏe, thể chất
Sức khỏe tốt để làm giờ dài.
Môn học và xét tuyển
| Môn THPT | Vai trò |
|---|---|
| Toán | Hỗ trợ |
| Giáo dục kinh tế và pháp luật | Hỗ trợ |
Gợi ý chọn môn lớp 10: Chọn Giáo dục kinh tế và pháp luật.
Xem nghề khác theo môn: Giáo dục kinh tế và pháp luật, Toán
Học ở đâu, theo đường nào
| Ngành đào tạo | Mã ngành | Trình độ |
|---|---|---|
| Không bắt buộc; khóa ngắn về quản lý bán lẻ, kế toán hộ kinh doanh | — | Khóa ngắn hạn |
Các con đường vào nghề
Làm thuê trong ngành 1–3 năm rồi tự mở
- Thời gian
- 1–3 năm
- Chi phí
- Có lương khi học việc
- Đầu ra
- Chủ cửa hàng hiểu nghề
Nối nghiệp gia đình
- Thời gian
- Tùy
- Chi phí
- Tùy
- Đầu ra
- Chủ cửa hàng
Học nghề (làm bánh, sửa xe, làm đẹp...) rồi mở tiệm
- Thời gian
- Theo nghề
- Chi phí
- Trung cấp sau lớp 9 được miễn học phí
- Đầu ra
- Chủ tiệm có tay nghề
Vừa học vừa làm: Có thể phụ giúp cửa hàng gia đình khi đi học.
Nếu muốn tự làm chủ
- Mặt bằng
- Cần, là chi phí lớn nhất ở nhiều loại hình
- Giấy phép
- Đăng ký hộ kinh doanh; giấy phép con tùy ngành (an toàn thực phẩm, phòng cháy...)
- Rủi ro
- Chọn sai địa điểm; Thiếu vốn quay vòng; Cạnh tranh với bán trực tuyến
- Nên có trước
- Kinh nghiệm trong ngành, vốn dự phòng vài tháng
Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ
Từ 01/01/2026 bỏ thuế khoán. Hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở xuống không phải nộp thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân (Nghị định 141/2026/NĐ-CP nâng ngưỡng từ 500 triệu lên 1 tỷ, áp dụng từ 01/01/2026); hộ trên 1 tỷ phải dùng hóa đơn điện tử. Mức này có thể còn thay đổi.
Giấy phép hành nghề: Đăng ký hộ kinh doanh; giấy phép con tùy ngành.
Tuổi tối thiểu để được cấp: 18 tuổi.
Chứng chỉ nên có
- Giấy chứng nhận an toàn thực phẩm (nếu kinh doanh ăn uống)
- Khóa kế toán hộ kinh doanh
Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 04/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.
Kiến thức và kỹ năng
Kiến thức
- Tính giá vốn, lời lỗ
- Thuế và sổ sách hộ kinh doanh
- Hiểu khách hàng khu vực
Kỹ năng nghề
- Chọn hàng, nhập hàng
- Trưng bày
- Quản lý tồn kho, dòng tiền
- Bán trực tuyến bổ trợ
Kỹ năng sống
- Quản lý người
- Giao tiếp
- Chịu được rủi ro
- Kỷ luật tiền bạc
Công cụ thường dùng
- Phần mềm bán hàng
- Hóa đơn điện tử
- Ứng dụng ngân hàng, mã thanh toán
Ngoại ngữ: Không bắt buộc.
Cấp độ 0–5 và lộ trình
Cấp 0 · Nhận biết
Bằng chứng: Tính được lời lỗ của một gian hàng giả định
Thời gian thường gặp: 1 buổi
Cấp 1 · Làm quen
Bằng chứng: Mở gian hàng ở hội chợ trường, có sổ thu chi
Thời gian thường gặp: 1–2 tuần
Cấp 2 · Nền tảng
Bằng chứng: Làm việc tại cửa hàng cùng ngành ít nhất 6 tháng; Lập được kế hoạch mở cửa hàng có tính toán vốn
Thời gian thường gặp: 6–12 tháng
Vị trí: Nhân viên cửa hàng
Cấp 3 · Sẵn sàng làm chủ
Bằng chứng: Có đăng ký hộ kinh doanh; Cửa hàng hoạt động ít nhất 6 tháng có sổ sách
Thời gian thường gặp: 1–2 năm
Vị trí: Chủ cửa hàng
Cấp 4 · Thành thạo
Bằng chứng: Có lãi ổn định 2 năm; Kê khai thuế đúng hạn
Thời gian thường gặp: 2–5 năm
Vị trí: Chủ cửa hàng ổn định
Cấp 5 · Dẫn dắt
Bằng chứng: Mở thêm điểm bán hoặc lên doanh nghiệp; Kèm ít nhất 2 người lên cấp 3
Thời gian thường gặp: Trên 5 năm
Vị trí: Chủ chuỗi, chủ doanh nghiệp
Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 5. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.
Lộ trình theo giai đoạn
| Giai đoạn | Việc nên làm | Cấp |
|---|---|---|
| THCS, THPT | Phụ bán hàng gia đình, tham gia hội chợ | 0–1 |
| Sau THPT hoặc học nghề | Làm thuê trong ngành muốn mở | 2 |
| 1–3 năm | Mở cửa hàng nhỏ, ghi sổ đầy đủ | 3–4 |
| Sau 5 năm | Mở rộng | 5 |
Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Bán lẻ hàng hóa, Ăn uống, Dịch vụ (sửa chữa, làm đẹp...)
Nhu cầu xã hội
- Xu hướng
- Đang chuyển đổi. Bỏ thuế khoán từ 2026 buộc hộ kinh doanh ghi chép, dùng hóa đơn điện tử; cạnh tranh từ bán trực tuyến tăng. (Độ tin cậy: trung bình)
- Tác động của trí tuệ nhân tạo
- Đổi cách làm. Phần mềm bán hàng, kê khai thuế giúp quản lý dễ hơn. Nhận định của người biên soạn.
- Mức cạnh tranh
- Cao. Rào cản gia nhập thấp nên nhiều người mở.
- Nơi nhiều việc
- Mọi địa phương
Thu nhập
Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.
- Lúc mới vào nghề
- Không cố định
- Khi đã thành thạo
- Không cố định
- Phụ thuộc vào
- Địa điểm; Mặt hàng; Khả năng quản lý vốn; Kinh tế chung
Có thể lỗ trong giai đoạn đầu.
Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.
Xem nguồn tham khảo
- VnExpress – Cơ quan thuế hướng dẫn hộ kinh doanh kê khai, nộp thuế từ 2026 · xem ngày 30/09/2026
- Báo Chính phủ – Nâng ngưỡng chịu thuế với hộ kinh doanh lên 1 tỷ đồng/năm · xem ngày 02/10/2026
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.