Bác sĩ y học cổ truyền
Còn gọi là: lương y (khác biệt về đào tạo), bác sĩ đông y
Người chẩn đoán và điều trị bằng y học cổ truyền (thuốc nam, thuốc bắc, châm cứu, xoa bóp) kết hợp y học hiện đại.
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.
Nghề này cần giấy phép hoặc chứng chỉ bắt buộc
Bắt buộc giấy phép hành nghề; người dẫn đường không xác nhận thay được.
Bắt buộc: Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh (chức danh bác sĩ).
Thời gian học và thực hành thường gặp: 6 năm.
Công việc hằng ngày
Việc chính
- Khám theo y học cổ truyền và hiện đại
- Kê đơn thuốc cổ truyền
- Châm cứu, xoa bóp bấm huyệt
- Theo dõi điều trị
Nhịp làm việc
- Giờ giấc
- Giờ hành chính, bệnh viện có trực
- Ca đêm
- Có khi
- Lúc cao điểm
- Không theo mùa
- Làm chủ yếu ở
- Bệnh viện, khoa y học cổ truyền
Nơi làm việc
- Bệnh viện y học cổ truyền
- Khoa y học cổ truyền
- Phòng khám
Điều kiện làm việc
- Tiếp xúc nhiều người bệnh mạn tính, đau nhức
- Châm cứu cần vô khuẩn chặt
Điều nên biết
Điều ít ai nói
- Lưu ý cho gia đình: từ khi vào đại học đến khi có giấy phép hành nghề mất khoảng 7 năm trở lên (6 năm học, 12 tháng thực hành, kỳ kiểm tra năng lực); muốn làm chuyên khoa cần thêm vài năm. Gia đình nên tính trước chi phí học và sinh hoạt.
- Học cả y học hiện đại và y học cổ truyền nên khối lượng lớn; không phải chỉ học thuốc nam
- Nhiều quảng cáo thuốc đông y chữa bách bệnh; bác sĩ phải biết từ chối, chuyển tuyến khi cần
Cảnh giác lừa đảo: Cẩn thận "thần y", thuốc gia truyền không phép quảng cáo chữa khỏi bệnh nặng.
Nghề gần giống
- Bác sĩ đa khoa: Y học hiện đại
- Dược sĩ: Thuốc, kể cả dược liệu
Có hợp với em không
Dấu hiệu có thể hợp
- Thích tìm hiểu cây thuốc, văn hóa truyền thống
- Kiên nhẫn, lắng nghe
- Khéo tay
Dấu hiệu có thể chưa hợp
- Không tin vào phối hợp với y học hiện đại
- Sợ kim
Đây là gợi ý để em tự quan sát mình, không phải điều kiện loại. Nhiều điều có thể rèn được.
Yêu cầu về sức khỏe, thể chất
Sức khỏe bình thường; tay vững khi châm cứu.
Môn học và xét tuyển
| Môn THPT | Vai trò |
|---|---|
| Sinh học | Then chốt |
| Hóa học | Then chốt |
| Toán | Hỗ trợ |
| Ngữ văn | Hỗ trợ |
Gợi ý chọn môn lớp 10: Nên chọn Sinh học, Hóa học để thuận lợi xét tuyển đại học.
Tổ hợp xét tuyển thường gặp
- B00: Toán, Hóa học, Sinh học
- B08: Toán, Sinh học, Tiếng Anh
Tổ hợp và điểm chuẩn thay đổi theo trường, theo năm. Em xem đề án tuyển sinh của trường.
Học ở đâu, theo đường nào
| Ngành đào tạo | Mã ngành | Trình độ |
|---|---|---|
| Y học cổ truyền | 7720115 | Đại học |
Các con đường vào nghề
Đại học y học cổ truyền
- Thời gian
- 6 năm
- Chi phí
- Theo trường, cơ sở đào tạo
- Đầu ra
- Bác sĩ
Vừa học vừa làm: Không áp dụng.
Nếu muốn tự làm chủ
- Mặt bằng
- Phòng khám đạt điều kiện theo quy định
- Giấy phép
- Giấy phép hoạt động cơ sở khám bệnh, chữa bệnh; người chịu trách nhiệm chuyên môn phải hành nghề toàn thời gian tại phòng khám và đã hành nghề ít nhất 36 tháng đúng phạm vi y học cổ truyền (Nghị định 96/2023/NĐ-CP, Điều 40)
- Rủi ro
- Quản lý nguồn gốc dược liệu; Trách nhiệm khi xảy ra tai biến
- Nên có trước
- Vài năm làm ở bệnh viện; người bệnh tin tưởng
Điều kiện đặc biệt, giấy phép, chứng chỉ
Phải có giấy phép hành nghề chức danh bác sĩ (phạm vi y học cổ truyền): thực hành 12 tháng, từ 01/01/2027 phải đạt kỳ kiểm tra đánh giá năng lực. Lương y là chức danh riêng, cấp theo quy định khác. Nhắc gia đình: từ khi vào học đến khi có giấy phép hành nghề mất khoảng 7 năm trở lên (6 năm học + 12 tháng thực hành, chưa tính thời gian chờ thi), nên chuẩn bị tài chính sớm.
Giấy phép hành nghề: Bắt buộc giấy phép hành nghề; người dẫn đường không xác nhận thay được.
Chứng chỉ, giấy phép bắt buộc
- Giấy phép hành nghề khám bệnh, chữa bệnh (chức danh bác sĩ) · Nơi cấp: Cơ quan có thẩm quyền theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh · Áp dụng: Mọi người hành nghề chức danh này · Hiệu lực: 5 năm, gia hạn khi đủ điều kiện · Văn bản: Luật Khám bệnh, chữa bệnh 15/2023/QH15; Nghị định 96/2023/NĐ-CP
Chứng chỉ nên có
- Chứng chỉ chuyên sâu châm cứu, dưỡng sinh
Thông tin pháp lý cập nhật đến ngày 04/10/2026. Luật có thể thay đổi, em cần xem lại văn bản mới nhất hoặc hỏi cơ quan có thẩm quyền trước khi quyết định.
Kiến thức và kỹ năng
Kiến thức
- Lý luận y học cổ truyền
- Dược liệu, phương tễ
- Châm cứu, xoa bóp bấm huyệt
- Y học hiện đại cơ sở
Kỹ năng nghề
- Khám tứ chẩn kết hợp xét nghiệm
- Kê đơn thuốc cổ truyền
- Châm cứu, cấy chỉ
- Theo dõi tương tác thuốc
Kỹ năng sống
- Lắng nghe
- Kiên nhẫn
- Trung thực khi tư vấn hiệu quả điều trị
Công cụ thường dùng
- Kim châm, máy điện châm
- Dược liệu, thuốc thang
- Hồ sơ bệnh án điện tử
Ngoại ngữ: Tiếng Anh đọc tài liệu; tiếng Trung giúp đọc sách cổ truyền.
Cấp độ 0–5 và lộ trình
Cấp 0 · Nhận biết
Bằng chứng: Kể được châm cứu, thuốc nam, thuốc bắc khác nhau ra sao
Thời gian thường gặp: 1 buổi
Cấp 1 · Làm quen
Bằng chứng: Nhận biết vài cây thuốc nam quanh nhà
Thời gian thường gặp: 1 tháng
Cấp 2 · Nền tảng
Bằng chứng: Học xong y học cơ sở và lý luận y học cổ truyền
Thời gian thường gặp: 2–3 năm học
Vị trí: Sinh viên y
Cấp 3 · Sẵn sàng đi làm
Bằng chứng: Tốt nghiệp, thực hành 12 tháng, có giấy phép, khám kết hợp đông tây y
Thời gian thường gặp: 6 năm học + 12 tháng thực hành
Vị trí: Bác sĩ y học cổ truyền
Cấp 4 · Thành thạo
Bằng chứng: Châm cứu, kê đơn thành thạo cho bệnh mạn tính, phục hồi sau tai biến
Thời gian thường gặp: 3–5 năm sau khi có giấy phép
Vị trí: Bác sĩ chuyên khoa y học cổ truyền
Cấp 5 · Dẫn dắt
Bằng chứng: Dẫn dắt nhóm, đào tạo người mới, kèm ít nhất 2 người lên cấp 3
Thời gian thường gặp: Trên 10 năm
Vị trí: Trưởng khoa y học cổ truyền
Ở công cụ này, em tự ghi nhận được tới cấp 2. Các cấp cao hơn do nơi đào tạo, nơi làm việc hoặc cơ quan cấp phép xác nhận.
Lộ trình theo giai đoạn
| Giai đoạn | Việc nên làm | Cấp |
|---|---|---|
| THPT | Học thật chắc Toán, Hóa, Sinh; điểm xét tuyển ngành y rất cao | 0–1 |
| Đại học 6 năm | Học y học cổ truyền, thực tập bệnh viện | 2 |
| Sau tốt nghiệp | Thực hành 12 tháng, qua kỳ kiểm tra năng lực (từ 2027), xin giấy phép | 3 |
| Sau 3–10 năm | Học chuyên khoa, nội trú hoặc mở phòng khám khi đủ điều kiện | 4–5 |
Có thể đi sâu hoặc chuyển hướng sang: Phục hồi chức năng bằng y học cổ truyền, Dược liệu, Giảng dạy
Nhu cầu xã hội
- Xu hướng
- Ổn định. Nhà nước khuyến khích kết hợp y học cổ truyền và hiện đại. Nhận định của người biên soạn. (Độ tin cậy: thấp)
- Tác động của trí tuệ nhân tạo
- Ít ảnh hưởng. Khám, châm cứu trực tiếp; phần mềm hỗ trợ tra cứu, quản lý đơn. Nhận định của người biên soạn.
- Mức cạnh tranh
- Vừa. Điểm đầu vào thấp hơn y khoa; việc làm có ở bệnh viện tỉnh, huyện.
- Nơi nhiều việc
- Bệnh viện y học cổ truyền tỉnh; Khoa y học cổ truyền ở bệnh viện đa khoa; Phòng khám tư nhân
Thu nhập
Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.
- Lúc mới vào nghề
- Ngang mặt bằng chung
- Khi đã thành thạo
- Cao hơn mặt bằng chung
- Phụ thuộc vào
- Uy tín, tay nghề châm cứu; Làm công hay mở phòng khám
Lương phụ thuộc kỹ năng, thâm niên trong nghề và vị trí làm việc.
Phần này để em tham khảo bối cảnh. La Bàn không dùng nhu cầu xã hội hay thu nhập để xếp nghề nào lên trước.
Xem nguồn tham khảo
- Báo điện tử Chính phủ – Toàn văn Nghị định 96/2023/NĐ-CP · xem ngày 30/09/2026
- Báo Chính phủ – Điều kiện về thời gian hành nghề để phụ trách phòng khám · xem ngày 03/10/2026
- Xây dựng chính sách (Chính phủ) – Thời gian thực hành để cấp giấy phép hành nghề với bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng, hộ sinh (Nghị định 96/2023/NĐ-CP) · xem ngày 05/10/2026
- Tuổi Trẻ – Sinh viên ngành y phải thực hành 12 tháng nếu muốn trở thành bác sĩ (21/3/2026, lộ trình kiểm tra đánh giá năng lực) · xem ngày 05/10/2026
- Thư viện Pháp luật – Từ 1/7/2026 Chủ tịch UBND cấp tỉnh được cấp giấy phép hành nghề KCB (Điều 27 Luật KCB 2023: thời hạn 5 năm; Nghị quyết 21/2026/NQ-CP) · xem ngày 05/10/2026
Hồ sơ cập nhật ngày 04/10/2026.