Dưới đây là những nhóm nghề để học sinh và phụ huynh cùng tìm hiểu trước khi chọn ngành, chọn trường.
1. Hiểu đúng về du học D-2 và cơ hội làm việc
D-2 là diện lưu trú dành cho các chương trình học tập, nghiên cứu hoặc trao đổi phù hợp tại Hàn Quốc. Có D-2 không đồng nghĩa với việc được tự do làm mọi công việc hoặc tự động được ở lại làm việc sau tốt nghiệp.
Trong thời gian học, việc làm thêm cần tuân thủ điều kiện và giấy phép tương ứng. Sau tốt nghiệp, sinh viên muốn làm việc lâu dài cần đáp ứng yêu cầu của công việc và chuyển sang diện lưu trú phù hợp.
Vì vậy, thay vì chỉ hỏi “ngành nào dễ chuyển visa?”, các em nên tìm hiểu đồng thời ba yếu tố:
- ▪Mình có phù hợp với công việc đó không?
- ▪Chương trình học có giúp mình làm được việc không?
- ▪Công việc dự kiến có đáp ứng điều kiện làm việc hợp pháp tại Hàn Quốc không?
2. Công nghệ thông tin, phần mềm và dữ liệu
Nhóm này phù hợp với những em thích tư duy logic, giải quyết vấn đề và kiên trì tìm nguyên nhân khi một hệ thống hoạt động chưa đúng.
Các hướng nghề có thể tìm hiểu gồm:
- ▪Phát triển phần mềm hệ thống.
- ▪Phát triển ứng dụng điện thoại và phần mềm doanh nghiệp.
- ▪Phát triển website.
- ▪Thiết kế và phân tích hệ thống máy tính.
- ▪Phân tích, quản lý và xử lý dữ liệu.
- ▪Phát triển hệ thống mạng.
- ▪An toàn thông tin và bảo mật.
- ▪Kỹ thuật phần cứng máy tính.
- ▪Kỹ thuật viễn thông.
Nên chuẩn bị gì?
Ngoài kiến thức trên lớp, các em nên có sản phẩm thực tế: một website hoạt động được, một ứng dụng nhỏ hoặc một dự án phân tích dữ liệu. Khả năng giải thích mình đã làm gì, vì sao chọn cách đó và xử lý lỗi như thế nào rất cần thiết khi ứng tuyển.
Thử trước khi chọn
Đừng chọn công nghệ thông tin chỉ vì nghe nói lương cao. Hãy thử học lập trình và hoàn thành một dự án nhỏ trước khi quyết định.
3. Điện, điện tử, cơ khí và tự động hóa
Đây là nhóm dành cho những em thích máy móc, thiết bị, bản vẽ và cách các hệ thống vận hành.
Những hướng nghề tiêu biểu gồm:
- ▪Kỹ thuật điện.
- ▪Kỹ thuật điện tử.
- ▪Kỹ thuật cơ khí.
- ▪Kỹ thuật robot và tự động hóa.
- ▪Kỹ thuật hệ thống nhà máy.
- ▪Kỹ thuật ô tô.
- ▪Kỹ thuật tàu thủy.
- ▪Kỹ thuật hàng không.
- ▪Kỹ thuật phương tiện đường sắt.
- ▪Thiết kế và triển khai bản vẽ kỹ thuật.
Nên chuẩn bị gì?
Các em cần xây nền tảng toán, vật lý, kỹ năng đọc bản vẽ, sử dụng phần mềm chuyên môn và làm việc theo quy trình an toàn.
Khi chọn trường, hãy xem kỹ phòng thực hành, nội dung đồ án và cơ hội thực tập. Cũng cần phân biệt công việc kỹ sư, thiết kế hoặc phân tích kỹ thuật với công việc vận hành sản xuất thông thường.
4. Hóa học, vật liệu, môi trường và năng lượng
Nhóm này phù hợp với học sinh thích khoa học ứng dụng, thí nghiệm và tìm cách cải thiện sản phẩm hoặc quy trình.
Các hướng nghề có thể tìm hiểu:
- ▪Kỹ thuật hóa học.
- ▪Kỹ thuật kim loại và vật liệu.
- ▪Kỹ thuật môi trường.
- ▪Kỹ thuật khí và năng lượng.
- ▪Kỹ thuật dệt.
- ▪An toàn công nghiệp và đánh giá rủi ro.
- ▪Nghiên cứu khoa học tự nhiên.
- ▪Nghiên cứu khoa học sự sống.
Nên chuẩn bị gì?
Bên cạnh kiến thức chuyên môn, các em cần rèn tính cẩn thận, kỹ năng ghi chép thí nghiệm, phân tích số liệu và viết báo cáo. Nếu muốn đi theo hướng nghiên cứu, nên tìm hiểu thêm yêu cầu học sau đại học của từng vị trí.
5. Kiến trúc, xây dựng, cảnh quan và đô thị
Nếu thích không gian, công trình và cách con người sử dụng môi trường sống, các em có thể tìm hiểu:
- ▪Kiến trúc.
- ▪Kỹ thuật công trình kiến trúc.
- ▪Kỹ thuật xây dựng và hạ tầng.
- ▪Thiết kế, kỹ thuật cảnh quan.
- ▪Quy hoạch và các công việc chuyên môn về đô thị.
- ▪Giao thông và hạ tầng vận tải.
- ▪Triển khai bản vẽ kỹ thuật.
Nên chuẩn bị gì?
Hồ sơ sản phẩm rất quan trọng: bản vẽ, mô hình, đồ án và cách trình bày ý tưởng. Với từng chức danh, cần tìm hiểu riêng yêu cầu bằng cấp, chứng chỉ và phạm vi hành nghề.
Lưu ý
Học một ngành liên quan đến kiến trúc không có nghĩa mọi sinh viên đều có thể đảm nhiệm ngay chức danh kiến trúc sư.
6. Kinh doanh, thương mại, tài chính và marketing
Nhóm này có nhiều hướng đi, nhưng học sinh cần xác định rõ mình muốn làm công việc cụ thể nào.
Các nghề có thể tìm hiểu gồm:
- ▪Kinh doanh quốc tế và phát triển thị trường.
- ▪Kinh doanh kỹ thuật.
- ▪Hoạch định sản phẩm.
- ▪Nghiên cứu thị trường và khảo sát khách hàng.
- ▪Quảng cáo và quan hệ công chúng.
- ▪Tư vấn quản trị doanh nghiệp.
- ▪Quản trị công nghệ.
- ▪Các công việc chuyên môn về tài chính và bảo hiểm.
- ▪Tổ chức sự kiện.
Nên chuẩn bị gì?
Các em nên rèn tiếng Hàn trong môi trường công sở, kỹ năng xử lý dữ liệu, viết báo cáo, thuyết trình và giao tiếp với khách hàng.
Ví dụ, một sinh viên Việt Nam có thể xây dựng dự án nghiên cứu cách đưa một sản phẩm Hàn Quốc vào thị trường Việt Nam: khách hàng là ai, đối thủ nào đang bán, giá bao nhiêu và nên tiếp cận bằng kênh nào. Dự án cần có số liệu và lập luận, thay vì chỉ trình bày ý tưởng chung.
Các chức danh quản lý thường cần thêm kinh nghiệm và trách nhiệm thực tế; không nên xem đó là đầu ra đương nhiên ngay sau tốt nghiệp.
7. Du lịch, khách sạn và dịch vụ ăn uống
Nhóm này phù hợp với những em thích giao tiếp, tổ chức công việc và xử lý tình huống dịch vụ.
Các hướng nghề gồm:
- ▪Phát triển sản phẩm du lịch.
- ▪Thiết kế chương trình tour.
- ▪Tổ chức sự kiện.
- ▪Quản lý lưu trú và dịch vụ du lịch.
- ▪Quản lý hoạt động giải trí, thể thao.
- ▪Quản lý dịch vụ ăn uống.
Ngoài ra còn có các vị trí như lễ tân, hướng dẫn du lịch hoặc đầu bếp. Tuy nhiên, những công việc này có thể thuộc các nhóm điều kiện lao động và cư trú khác nhau, cần kiểm tra riêng.
Nên chuẩn bị gì?
Ngoại ngữ, khả năng phục vụ khách hàng, xử lý phàn nàn và phối hợp nhóm đều cần thiết. Khi tìm hiểu chương trình học, hãy phân biệt rõ giữa đào tạo quản lý dịch vụ, nghiệp vụ khách sạn và đào tạo nghề bếp.
8. Ngôn ngữ, thiết kế và truyền thông
Những em có thế mạnh về ngôn ngữ, hình ảnh hoặc sáng tạo có thể tìm hiểu:
- ▪Biên dịch và phiên dịch.
- ▪Quảng cáo, quan hệ công chúng.
- ▪Phát thanh và dẫn chương trình.
- ▪Thiết kế đồ họa.
- ▪Thiết kế sản phẩm.
- ▪Thiết kế thời trang, nội thất.
- ▪Thiết kế liên quan video và hình ảnh động.
Nên chuẩn bị gì?
Hãy xây dựng hồ sơ sản phẩm theo hướng nghề cụ thể. Người muốn làm phiên dịch nên luyện dịch theo lĩnh vực; người muốn làm thiết kế cần thể hiện được quá trình từ yêu cầu ban đầu đến sản phẩm hoàn chỉnh.
Biết tiếng Hàn là lợi thế, nhưng để làm biên phiên dịch chuyên nghiệp, các em còn cần khả năng diễn đạt tiếng Việt tốt và hiểu nội dung chuyên môn.
9. Giáo dục, nghiên cứu, y tế và chăm sóc
Các hướng nghề có thể tìm hiểu gồm:
- ▪Giảng dạy tại đại học.
- ▪Giảng dạy tại các cơ sở giáo dục phù hợp.
- ▪Các công việc chuyên môn về giáo dục.
- ▪Nghiên cứu khoa học tự nhiên, khoa học sự sống và khoa học xã hội.
- ▪Điều dưỡng.
- ▪Chăm sóc người cao tuổi.
Đây là nhóm cần tìm hiểu kỹ điều kiện hành nghề. Tùy vị trí, người làm có thể phải đáp ứng yêu cầu về bằng cấp, chứng chỉ, tiếng Hàn hoặc giấy phép chuyên môn.
Điều dưỡng và chăm sóc người cao tuổi là hai nghề khác nhau. Nội dung đào tạo, trách nhiệm công việc và điều kiện làm việc không thể dùng thay cho nhau.
Với phụ huynh
Với học sinh muốn theo nhóm sức khỏe, phụ huynh nên kiểm tra cả con đường hành nghề sau tốt nghiệp trước khi quyết định nhập học.
10. Chuẩn bị thế nào để việc chọn ngành có cơ sở?
Trước khi chốt ngành, học sinh nên thực hiện năm việc:
- 1Chọn hai hoặc ba công việc cụ thể. Ví dụ: lập trình ứng dụng, thiết kế cơ khí hoặc kinh doanh quốc tế.
- 2Thử một nhiệm vụ gần với nghề. Làm dự án nhỏ, học môn nhập môn hoặc trao đổi với người đang làm nghề.
- 3Đọc chương trình học của trường. Xem các môn chuyên môn, giờ thực hành, đồ án và hoạt động hỗ trợ nghề nghiệp.
- 4Lập kế hoạch tiếng Hàn và hồ sơ năng lực. Xác định sản phẩm, kỹ năng và trải nghiệm cần có trước khi tốt nghiệp.
- 5Kiểm tra điều kiện làm việc khi có vị trí cụ thể. Đối chiếu nhiệm vụ, hợp đồng, doanh nghiệp tuyển dụng và diện lưu trú phù hợp.
Một ngành học phù hợp cần được nhìn từ cả sở thích, năng lực, khả năng tài chính và công việc thực tế. Khi hiểu mình muốn làm gì, các em sẽ có cơ sở rõ hơn để chọn trường, đầu tư việc học và chuẩn bị cho cuộc sống sau tốt nghiệp.
